Els ACTS com a mètode: vers una pràctica crítica
Article Sidebar
Main Article Content
Aquesta contribució advoca per reconceptualizar els estudis d’art, ciència i tecnologia (ACTS) com a mètode en lloc de considerar-los simplement una convergència interdisciplinària. Arrelat en la noció històrica de formacions de coneixement centrades en la tècnica (tékne) basades en la pràctica, el document presenta el mètode com una manera activa d’interactuar i donar forma a les realitats tecnològiques. En el diàleg amb els Estudis de Ciència i Tecnologia (CTS), especialment la seva negativa a separar la teoria, el mètode i la pràctica, els ACTS es posicionen com una extensió d’aquesta tradició en incorporar les capacitats epistèmiques, estètiques i materials de la pràctica artística. En lloc d’observar a distància, els ACTS adopten una postura crítica i intervenen dins els sistemes sociotècnics, definint-los activament alhora que destaquen els aspectes polítics, contingents i situats de la producció de coneixement. En presentar mètodes i casos pràctics que encarnen aquesta orientació, la contribució emfatitza com els ACTS tenen com a objectiu treballar generativament amb la complexitat, reconfigurant les infraestructures, imaginaris i maneres de crítica que donen forma a la vida tecnològica contemporània.
Article Details

Aquesta obra està sota una llicència internacional Creative Commons Reconeixement 4.0.
(c) Mona Hedayati, 2025
Drets d'autor
Els continguts publicats a Artnodes estan subjectes a una llicència de Reconeixement 4.0 Internacional de Creative Commons, el text complet de la qual es pot consultar a http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/; els autors retenen el copyright. Podeu copiar-los, distribuir-los, comunicar-los públicament i fer-ne obres derivades sempre que reconegueu els crèdits de les obres (autoria, nom de la revista, institució editora) de la manera especificada pels autors o per la revista.
És responsabilitat dels autors obtenir els permisos necessaris de les imatges que estiguin subjectes a copyright.
Cessió de drets de propietat intel·lectual
L’autor cedeix en règim no exclusiu als editors de la revista els drets d’explotació (reproducció, distribució, comunicació pública i transformació) per a explotar i comercialitzar l’obra, sencera o en part, en tots els formats i modalitats d’explotació presents o futurs, en tots els idiomes, per tot el període de vida de l’obra i per tot el món.
Declaro que sóc l’autor original de l’obra. Els editors queden, per tant, exonerats de qualsevol obligació o responsabilitat per qualsevol acció legal que es pugui suscitar derivada de l’obra dipositada per la vulneració de drets de tercers, siguin de propietat intel·lectual o industrial, de secret comercial o qualsevol altre.
Mona Hedayati, Universitat de Concòrdia, Universitat del Canadà d’Anvers i Escola d’Arts de St Lucas, Bèlgica
Publicacions referides d’una sola autoria
Hedayati, Mona. «From Signal to Sensation: A critical Practice of Affective Mediation». Proceedings of Expanded Conference of Ars Electronica Festival. Association for Computing Machinery, 2025.
Hedayati, Mona. «Critical Database as Practice: Hypomnesis & Anamnesis Intertwined». Artnodes Journal. Universitat Oberta de Catalunya, Barcelona, Espanya, 2025.
Hedayati, Mona. «Affective Frequencies: From Body to Data-Made-Sound». A: Data in Motion for a More than Human World (special issue), Somatechnics Journal. Edinburgh University Press, 2025.
Hedayati, Mona. «Reverb-Resonate: An Art, Science, Technology Studies Project». Proceedings of Politics of the Machines Conference, Electronic Workshops in Computing- The British Computer Society, 2024.
Hedayati, Mona. «Human-Machine Relations Composed, Decomposed, Recomposed». Journal of Posthuman Studies: Philosophy, Technology, Media. Penn State University Press, 2024.
Hedayati, Mona. «Future-Making through Eventing Human-Machine Listening». Non-Machines Playground of Perspectives Collection. Open Research Europe Publishing, 2024.
Hedayati, Mona. «Breathless: A Sensor-to-Sound Performance». Proceedings of the 11th International Conference on Digital & Interactive Arts. Association for Computing Machinery, 2023.
Hedayati, Mona. «Curves & Reverbs: A Wearable to Sound Participatory Performance». Proceedings of International Electronic Visualization & the Arts Conference, Electronic Workshops in Computing. The British Computer Society, 2024.
Hedayati, Mona. «Intelligent Sensibility: Human-Machine Symbiotic Agencies». Proceedings of the 29th International Symposium on Electronic Arts, (2024).
Hedayati, Mona. «The Mess We Are In». FORUM+ Journal of Artistic Research, vol. 31, núm. 1, (2023): 24-29.
Contribució artística
Ars Electronica, Linz, Àustria (2023-2024-2025)
Barentsz Spektakel Festival, Kirkenes, Noruega (2025)
Bergen Center for Electronic Arts, Bergen, Noruega (2025)
Radio Worm, Worm Rotterdam, Països Baixos (2025)
IMPAKT Center for Mitjana Culture, Utrecht, Països Baixos (2024)
Nova York City Electroacoustic Music Festival (2024)
Fylkingen New Music & Intermèdia Center, Estocolm, Suècia (2024)
Hessian Center for Artificial Intelligence, Darmstadt, Alemanya (2022)
Kunsthal Extra City, Anvers, Bèlgica (2022)
Bodi Electric Retrospective 2014-2020, Toronto, el Canadà
Agre, Philip E. “Toward a Critical Technical Practice: Lessons Learned in Trying to Reform AI”. In: Geoffrey C. Bowker, Susan Leigh Star, William Turner, and Leslie George Gasser (eds.). Social Science, Technical Systems, and Cooperative Work: Beyond the Great Divide. Reprinted 2009 by Psychology Press. New York, London: Psychology Press, Taylor & Francis Group, 1997.
Borgdorff, Henk, Peter Peters and Trevor Pinch (eds.). Dialogues between Artistic Research and Science and Technology Studies. Routledge Advances in Art and Visual Studies. New York: Routledge, 2020. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429438875
Callon, Michel. “Some Elements of a Sociology of Translation: Domestication of the Scallops and the Fishermen of St Brieuc Bay”. The Sociological Review, vol. 32, no. 1_suppl, (1984): 196-233. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.1984.tb00113.x
Calvert, Jane and Pablo Schyfter. “What Can Science and Technology Studies Learn from Art and Design? Reflections on ‘Synthetic Aesthetics’”. Social Studies of Science, vol. 47, no. 2, (2017): 195-215. DOI: https://doi.org/10.1177/0306312716678488
Forlano, Laura and Carla Sedini. “More than human trading zones in design research and pedagogy”. In: Hannah Star Rogers, Megan Halpern, Dehlia Hannah, and Kathryn de Ridder-Vignone. S.l (eds.). Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies. Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069-15
Gagliano, Monica. “Human Entities”. Podchaser, (n.d.). https://www.podchaser.com/podcasts/human-entities-podcast-1019850/episodes/human-entities-2024-monica-gag-214514188
Hayles, N. Katherine. How We Became Posthuman: Virtual Bodies in Cybernetics, Literature, and Informatics. Chicago, Illinois: University of Chicago Press, 1999. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226321394.001.0001
Hertz, Garnet. Critical Making. Hollywood, California: Telharmonium Press, 2012.
Jones, Caroline A. “Foreword”. In: Hannah Star Rogers, Megan K. Halpern, Dehlia Hannah, and Kathryn de Ridder-Vignone (eds.). Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies, xvii-xx. Abingdon, Oxon; New York, New York: Routledge, Taylor & Francis Group, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069
Kester, Grant H. (ed). Art, Activism, and Oppositionality: Essays from “Afterimage”. Durham: Duke University Press, 1998. DOI: https://doi.org/10.1515/9780822396109
Larcher, Claudia. “The Art of Historical Reinterpretation”. Claudia Larcher, (n.d). https://www.claudialarcher.com/work/theartofhistoricalreinterpretation. [Accessed: 27 March 2025].
Latour, Bruno. Pandora’s Hope: Essays on the Reality of Science Studies. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1999.
Law, John. After Method Mess in Social Science Research. London; New York; Boulder: Routledge; Netlibrary, 2004.
Law, John. “STS as Method”. In: Ulrike Felt, Rayvon Fouché, Clark Miller, and Laurel Smith-Doerr (eds.). The Handbook of Science and Technology Studies, 4th ed., (2017): 31-59. Cambridge: The MIT press.
Rancière, Jacques. The Politics of Aesthetics: The Distribution of the Sensible. Pbk. ed. London; New York: Continuum, 2006.
Ratto, Matt. “Critical Making: Conceptual and Material Studies in Technology and Social Life”. The Information Society, vol. 27, no. 4, (2011): 252-260. DOI: https://doi.org/10.1080/01972243.2011.583819
Rheinberger, Hans-Jörg. “Epistemics and Aesthetics of Experimentation”. In: Philippe Sormani, Guelfo Carbone and Priska Gisler (eds.). Practicing Art/Science: Experiments in an Emerging Field. Routledge, 2019. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315175881-12
Rogers, Hannah Star, Megan Halpern, Dehlia Hannah and Kathryn de Ridder-Vignone (eds). Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies (1st ed.). Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069
Rogers, Hannah Star and Megan Halpern. “The Future of ASTS”. Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies, 1st ed. Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069
Rogers, Hannah Star. “Art’s Work in the Age of Biotechnology”. Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies, 1st ed. Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069
Rogers, Hannah Star. “Democracy and Activism”. Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies, 1st ed. Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069
Rogers, Hannah Star. “The Future of ASTS”. Routledge Handbook of Art, Science, and Technology Studies, 1st ed. Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429437069
Salomon, Jean‐Jacques. “What Is Technology? The Issue of Its Origins and Definitions”. History and Technology, vol. 1, no. 2, (1984): 113-156. DOI: https://doi.org/10.1080/07341518408581618
Salter, Chris, Regula Valérie Burri and Joseph Dumit. “Art, Design, and Performance”. In: Ulrike Felt, Rayvon Fouché, Clark A. Miller and Laurel Smith-Doerr (eds.). The Handbook of Science and Technology Studies, 4th ed, chap. 4. Edited by the Society for Social Studies of Science. (The MIT Press, 2017), 113-138.
Salter, Chris. Alien Agency: Experimental Encounters with Art in the Making. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press, 2015.
Salter, Chris. “The Long Horizon Temporal Imaginaries in the More-than-Human Arts”. In: Adrian Franklin (ed.). The Routledge International Handbook of More-than-Human Studies, 1st ed. Routledge, 2023. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003262619
Schatzberg, Eric. Technology: Critical History of a Concept. Chicago; London: The University of Chicago Press, 2018. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226584027.001.0001
Sengers, Phoebe, Kirsten Boehner, Shay David and Joseph ‘Jofish’ Kaye. “Reflective Design”. Proceedings of the 4th Decennial Conference on Critical Computing: Between Sense and Sensibility, (2005): 49-58. ACM Press. DOI: https://doi.org/10.1145/1094562.1094569
Soon, Winnie and Pablo R. Velasco. “(De)Constructing Machines as Critical Technical Practice”. Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies, vol. 30, no. 1, (2024): 116-141. DOI: https://doi.org/10.1177/13548565221148098
Sormani, Philippe, Guelfo Carbone and Priska Gisler. Practicing Art/Science: Experiments in an Emerging Field. Routledge Advances in Sociology. Routledge, 2020.
Spawning AI. “Have I Been Trained?”. Spawning, (n.d.). https://spawning.ai/have-i-been-trained. [Accessed: March 2025].
Suchman, Lucille Alice. Human-Machine Reconfigurations: Plans and Situated Actions, 2nd ed. Cambridge; New York: Cambridge University Press, 2007. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511808418
Tega Brain. “Unfit Bits”. Tegrabrain, (n.d.). https://tegabrain.com/Unfit-Bits. [Accessed: 18 September 2025].
Vertesi Janet, David Ribes, Laura Forlano, et al. “Engaging, designing and making digital technologies”. In: Ulrike Felt, Rayvon Fouché, Clark A. Miller and Laurel Smith-Doerr (eds.). The Handbook of Science and Technology Studies, 4th ed, chap. 6. Edited by the Society for Social Studies of Science. (The MIT Press, 2017), 169-194.
Wiener, Anna. “Holly Herndon’s Infinite Art”. The New Yorker, (2023, 13 November 13). https://www.newyorker.com/magazine/2023/11/20/holly-herndons-infinite-art
Articles més llegits del mateix autor/a
- Mona Hedayati, Base de dades crítica com a pràctica: hipomnesi i anamnesi entrellaçades , Artnodes: Node 36 (juny 2025). Memory matters: navegant per la història de l'art dels mitjans, la ciència i la tecnologia (coord.: Francesca Franco i Clio Flego)
Articles similars
- José Vicente Martín Martínez, Sergio Luna Lozano, El circuit bending i el hardware hacking com a pràctiques artístiques en el context de l’estètica de l’obsolescència i l’activisme DIY i bricoleur , Artnodes: Node 33 (gener 2024). Artivisme mediàtic: sobre l'arqueologia i la història de la cultura digital per al canvi social (coord.: Carolina Fernández-Castrillo i Diego Mantoan)
- Louise Mackenzie, Robertina Šebjanič, Karolina Żyniewicz, Isabel Burr Raty, Dalila Honorato, Mantenir-se en contacte: cas d’estudi de recerca artística durant el confinament per la COVID-19 , Artnodes: Node 27 (gener 2021). Arts en temps de pandèmia (coord.: Laura Benítez i Erich Berger)
- Tin Wilke, Invocant els fantasmes de l’AnArxiu , Artnodes: Node 34 (juliol 2024). Materiologia i variantologia: invitació al diàleg (coord.: Siegfried Zielinski i Daniel Irrgang)
- Miguel Alfonso Bouhaben, La recerca artística eurocèntrica i la seva decolonització estètica i epistèmica , Artnodes: Node 21 (juny 2018). Arqueologia dels mitjans (coord.: Pau Alsina, Ana Rodríguez, Vanina Hofman)
- Ramon Parramon Arimany, Eugènia Agustí, Jo Milne, Eloi Puig, La producció artística basada en processos que cohabiten temporalment els contextos , Artnodes: Node 29 (gener 2022). Ecologia de la imaginació (coord.: Marina Garcés)
- Irene Gómez Franco, Imaginant ecologies futures: la imaginació kantiana a través de les generacions , Artnodes: Node 29 (gener 2022). Ecologia de la imaginació (coord.: Marina Garcés)
- Eva Direito, Cristina Sá, Joana Teixeira, Recopilat i preservació de l’art dels mitjans en els museus portuguesos , Artnodes: Node 36 (juny 2025). Memory matters: navegant per la història de l'art dels mitjans, la ciència i la tecnologia (coord.: Francesca Franco i Clio Flego)
- José Vicente Martín Martínez, Iván Albalate Gauchía, Mirant dins de la caixa. El visor de diorames amb enfocament selectiu com a cas pràctic d'arqueologia dels mitjans , Artnodes: Node 21 (juny 2018). Arqueologia dels mitjans (coord.: Pau Alsina, Ana Rodríguez, Vanina Hofman)
- Johanna Caplliure, Relats d’anticipació que auguren mons possibles , Artnodes: Node 32 (juliol 2023). Possibles III (coord.: Pau Alsina i Andrés Burbano)
- José Vicente Martín Martínez, Sergio Luna Lozano, El rostre sintètic. Estratègies de representació a l’entorn del retrat artificial , Artnodes: Node 23 (gener 2019). Arqueologia dels mitjans II / Humanitats digitals II (coord.: Ana Rodriguez Granell)
També podeu iniciar una cerca avançada per similitud per a aquest article.