Les microcelebritats musicals i la transformació de l’atenció en línia: anàlisi de l’estratègia de marca de Carmen Boza
Article Sidebar
Main Article Content
Aquest treball analitza el cas d’èxit de Carmen Boza, una de les pioneres en l’àmbit de les microcelebritats musicals a Espanya. La seva carrera s’inicia el 2007 amb l’auge dels mitjans socials i es manté vigent malgrat els canvis profunds en l’ecosistema comunicatiu, digital i cultural. En aquest sentit, s’observen els elements claus de la carrera musical de l’artista, la seva marca personal, l’ús que fa de la pràctica de la microcelebritat i la feina que duu a terme als mitjans socials per crear una carrera musical amb un concepte líquid, adaptable a diferents plataformes i contextos. Es duu a terme una metodologia exploratòria composta per una anàlisi bibliogràfica, una entrevista estructurada a l’artista, una anàlisi quantitativa de les seves xarxes socials i una anàlisi del discurs. S’aprecia com Boza ha desenvolupat un univers musical atemporal, en diàleg constant amb les transformacions en l’atenció digital, especialment amb la irrupció de TikTok. La investigació posa en relleu les tècniques d’autopresentació emprades per l’artista —com el discurs de l’autenticitat— i la capacitat per utilitzar els mitjans socials de manera estratègica, cosa que li ha permès sostenir una carrera sòlida i coherent fins a l’actualitat. S’aprecia com la pràctica de la microcelebritat musical es configura no sols com una nova via de creació, promoció i difusió de contingut, sinó com una alternativa al desenvolupament d’una carrera musical al marge dels mecanismes industrials tradicionals.
Article Details

Aquesta obra està sota una llicència internacional Creative Commons Reconeixement-NoComercial-SenseObraDerivada 4.0.
(c) Lourdes Gallardo-Hurtado, 2025
Drets d'autor
Aquesta obra està subjecta a una llicència de Creative Commons Reconeixement-NoComercial-SenseObraDerivada 4.0 Internacional (CC BY-NC-ND 4.0)
Lourdes Gallardo-Hurtado, Universidad de Cádiz
Lourdes Gallardo-Hurtado es profesora en el Departamento de Marketing y Comunicación de la Universidad de Cádiz. Doctora en Comunicación por la misma universidad, su tesis doctoral fue distinguida con la calificación cum laude y el Premio Extraordinario de Doctorado. Durante su etapa como doctoranda, fue beneficiaria de una beca FPU en el mismo departamento. Es graduada en Publicidad y Relaciones Públicas y posee un Máster en Dirección de Marketing Digital y Social, ambos títulos obtenidos en la Universidad de Cádiz, donde también recibió el Premio Extraordinario de Fin de Grado y de Máster. Su actividad investigadora se centra en el estudio de la cultura de la microcelebridad y la celebridad, los medios sociales, las estrategias de comunicación digital y la cultura popular.
Abidin, C. (2018). Internet celebrity: Understanding fame online. Emerald Group Publishing.
Abidin, C. (2020). Mapping internet celebrity on TikTok: Exploring attention economies and visibility labours. Cultural Science Journal, 12(1), 77-103. https://doi.org/10.5334/csci.140
Abreu, J. (2012). Hipótesis, método & diseño de investigación (hypothesis, method & research design). Daena: International Journal of Good Conscience, 7(2), 187-197. http://www.spentamexico.org/v7-n2/7(2)187-197.pdf
Auslander, P. (2006). Musical personae. The Drama Review, 50(1), 100–119. https://doi.org/10.1162/dram.2006.50.1.100
Auslander, P. (2021). In Concert: Performing Musical Persona. University of Michigan Press.
Baym, N. K. (2012). Fans or friends?: Seeing social media audiences as musicians do. Matrizes, 7(1), 13-46. https://doi.org/10.11606/issn.1982-8160.v7i1p13-46
Baym, N. K. (2018). Playing to the crowd: Musicians, audiences, and the intimate work of connection. New York University Press.
Benkler, Y. (2006). The Wealth of Networks: How Social Production Transforms Markets And Freedom. Yale University Press.
Bermúdez, J. (2024). Musicking TikTok: A Musical Ethnography from a Glocal Austrian Context. Bloomsbury.
Byrne, D. (2014). Cómo funciona la música. Editora Manole.
Caro-Castaño, L. (2017). El discurso de la autopromoción y la autenticidad en las redes sociales: la marca personal y la microcelebridad. Área Abierta, 17(3), 395-411. https://doi.org/10.5209/ARAB.52438
Cazau, P. (2006). Introducción a la Investigación en Ciencias Sociales. Galeon.
De La Torre, P. (27 septiembre 2018). Carmen Boza: el diamante de la nueva generación de cantautoras que pone voz a la mujer de nuestro tiempo. Trendencias. https://www.trendencias.com/ocio/carmen-boza-voz-que-necesitabamos-ideal-romantico-no-me-representa-absoluto
Dolata, U. (2020). The digital transformation of the music industry. The second decade: From download to streaming. Econstor. Universität Stuttgart. https://hdl.handle.net/10419/225509
EO!Música (2020). Carmen Boza. EO!Música. https://tinyurl.com/2pl2f2u3 [Enlace discontinuado]
Extensión Universitaria (6 de junio de 2022). La cantante y compositora Carmen Boza dialoga con Fernando Lobo en el ciclo “Con Voz Propia” [Archivo de Vídeo]. Universidad de Cádiz. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=T9ApLiJ0_Ic
Frith, S. (1996). Performing rites: On the value of popular music. Oxford University Press.
Gamble, J. R., McAdam, R. y Brennan, M. (2019). How user-centric innovation is affecting stakeholder marketing strategies: Exploratory findings from the music industry. European Management Review, 16(4), 1175-1193. https://doi.org/10.1111/emre.12326
Gamson, J. (2011). The unwatched life is not worth living: The elevation of the ordinary in celebrity culture. PMLA / Publications of the Modern Language Association of America, 126(4), 1061-1069. https://doi.org/10.1632/pmla.2011.126.4.1061
Gerring, J. (2004). What is a Case Study and What is it Good for? American Political Science, 98(2), 341-354. https://www.jstor.org/stable/4145316
Giles, D. C. (2018). Twenty-First Century Celebrity: Fame In Digital Culture. Emerald Publishing Limited.
Goffman, E. (2006). La presentación de la persona en la vida cotidiana. Amorrortu Editores.
Guichardaz, R., Bach, L. y Penin, J. (2019). Music industry intermediation in the digital era and the resilience of the Majors’ oligopoly: the role of transactional capability. Industry and Innovation, 26(7), 843-869. https://doi.org/10.1080/13662716.2018.1561357
Hearn, A. (2008). Meat, Mask, Burden: Probing the Contours of the Branded Self. Journal of Consumer Culture, 8(2), 197-217. https://doi.org/10.1177/1469540508090086
Hesmondhalgh, D. (2021). Is music streaming bad for musicians? Problems of evidence and argument. New Media & Society, 23(12), 3593-3615. https://doi.org/10.1177/1461444820953541
Hesmondhalgh, D. (2022). Streaming’s effects on music culture: Old anxieties and new. International Journal of Cultural Policy, 16(1), 3-24. https://doi.org/10.1177/17499755211019974
Hesmondhalgh, D. y Valdovinos Kaye, D. B. (2025). What Do Musicians Think of Digital Platforms?. Popular Music, 44(2), 43-61. https://doi.org/10.1017/S026114302500025X
Järvekülg, M. y Wikström, P. (2022). The emergence of promotional gatekeeping and converged local music professionals on social media. Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies, 28(5), 1358-1375. https://doi.org/10.1177/13548565211032376
Jenkins, H. (2010). Piratas de textos. Fans, cultura participativa y televisión. Paidós.
Kandert, K. (2021). Self Branding on Social Media In the Music Industry [Tesis Doctoral, Corvinus University of Budapest]. http://publikaciok.lib.uni-corvinus.hu/publikus/szd/Kandert_Karola.pdf
Kitzmann, A. (2004). Saved from Oblivion: Documenting the Daily from Diaries to Web Cams. Peter Lang.
López-Cano, R. (22 mayo 2025). Multivocalidad y multiplicidad de la persona musical: Enunciación vs. performance. Sonus Litterarum. https://sonuslitterarum.mx/persona-musical-una-revision-para-la-performance-en-la-era-digital/3/
Marôpo, L., Jorge, A. y Tomaz, R. (2020). “I felt like I was really talking to you!”: intimacy and trust among teen vloggers and followers in Portugal and Brazil. Journal of children and media, 14(1), 22-37. https://doi.org/10.1080/17482798.2019.1699589
Marshall, P. D. (2006). New Media - New Self: The Changing Power of Celebrity. En P.D. Marshall (Ed.), The Celebrity Culture Reader (pp. 501-509). Routledge.
Marshall, P. D. (2010). The promotion and presentation of the self: celebrity as marker of presentational media. Celebrity studies, 1(1), 35-48. https://doi.org/10.1080/19392390903519057
Martínez-Carazo, P. (2006). El método de estudio de caso: estrategia metodológica de la investigación científica. Pensamiento y Gestión, (20), 165-193. https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=64602005
Marwick, A. (2010). Status Update: Celebrity, Publicity and Self-Branding in Web 2.0 [Tesis Doctoral, Steinhardt School of Culture, Education, and Human Development, New York University]. https://www.proquest.com/docview/763612310?accoun
Marwick, A. (2015). Instafame: Luxury selfies in the attention economy. Public culture, 75(1), 137-160. https://doi.org/10.1215/08992363-2798379
Marwick, A. (2019). The Algorithmic Celebrity: The Future of Internet Fame and Microcelebrity Studies. En C. Abidin y M. L. Brown (Eds.), Microcelebrity around the globe (pp. 161-169). Emerald Publishing Limited.
Marwick, A. y Boyd, D. (2011). To See and Be Seen: Celebrity Practice on Twitter. Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies, 17(2), 139-158. https://doi.org/10.1177/1354856510394539
Méndez-Rubio, A. (2016). Comunicación musical y cultura popular. Una introducción crítica. Tirant Humanidades.
Moore, A. F. (2002). Authenticity as authentication. Popular Music, 21(2), 209–223. https://doi.org/10.1017/S0261143002002131
Negus, K. (2019). From creator to data: the post-record music industry and the digital conglomerates. Media, Culture and Society, 41(3), 367-384. https://doi.org/10.1177/0163443718799395
Nicholson, R. (2019). Saviours or burdens? The effects of streaming services on the music industry. Dalhousie Journal of Interdisciplinary Management, 15, 1-15. https://doi.org/10.5931/djim.v15i0.8984
Nunn, H. y Biressi, A. (2010). “A trust betrayed”: celebrity and the work of emotion. Celebrity Studies, 1(1), 49-64. https://doi.org/10.1080/19392390903519065
Peña-Collazos, W. (2009). El estudio de caso como recurso metodológico apropiado a la investigación en ciencias sociales. Revista Educación y Desarrollo Social, 3(2), 180-195. https://revistas.umng.edu.co/index.php/reds/article/view/887/638
Raun, T. (2018). Capitalizing intimacy: New subcultural forms of micro-celebrity strategies and affective labour on YouTube. Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies, 24(1), 99-113. https://doi.org/10.1177/1354856517736983
Rodríguez, C. M. y Valldeoriola, J. (2009). Metodología de la investigación. Panamericana.
Rojek, C. (2001). Celebrity. Reaktion Books.
Saldaña, Y., Ruiz, F. M., Nahuat, J. J., Gaona, L. L. y Castillo, M. V. (2016). Sistematización Del Estudio De Caso Como Método De Investigación Y Disciplina Científica De La Empresa Familiar (Knowledge Systematization of the Case Study Method to Research the Family Business). Revista global de negocios, 5(1), 53-64. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2803522
Sen, A. (2010). Music in Digital Age: Musicians and Fans Around the World Come Together on the Net. Global Media Journal, 9(16). https://tinyurl.com/2pksn28c
Senft, T. M. (2008). Camgirls: Celebrity & community in the age of social networks. Peter Lang Publishing.
Senft, T. M. (2019). Fame, Shame, Remorse, Authenticity: A Prologue. En C. Abidin y M. L. Brown (Eds.), Microcelebrity around the globe (pp. xii-xx). Emerald Publishing Limited.
Turner, G. (2010). Ordinary people and the media: The demotic turn. Sage.
Viñuela, E. (2019). Autorreferencialidad, intertextualidad y metanarrativas en el videoclip contemporáneo. En J. López y J. L. Falcó (Eds.), Música y medios audiovisuales: Aproximaciones interdisciplinares (pp. 73-86). Universidad de Salamanca.
Viñuela, E. (2020). Metanarratives and Storytelling in Contemporary Mainstream Popular Music: Romeo and Juliet in the Making of the Star Persona. Text Matters: A Journal of Literature, Theory and Culture, (10), 209-222. https://doi.org/10.18778/2083-2931.10.13
Wang, S. (2017). The cloud, online piracy, and global copyright governance. Streaming Services and the Music Industry. International Journal of Cultural Studies, 20(3), 270-286. https://doi.org/10.1177/1367877916628239
Yin, R. K. (2009). Case Study Research: design and methods. Sage.