Deportabilidad, género y violencia legal: una revisión bibliográfica sobre deportaciones y políticas antitrata
Article Sidebar
Main Article Content
Revista CIDOB d’Afers Internacionals, nº 133, p. 17-39
Cuatrimestral (enero-abril 2023)
ISSN:1133-6595 | E-ISSN:2013-035X
DOI: https://doi.org/10.24241/rcai.2023.133.1.17
Fecha de recepción: 27.09.22 ; Fecha de aceptación: 20.02.23
Este artículo parte de comprender el régimen global de control migratorio como un régimen de violencia legal. El objetivo es analizar la bibliografía especializada que demuestra la existencia de una economía de la deportabilidad, entendida como la distribución desigual de las formas que asume el poder estatal sobre las vidas y libertades de los no nacionales, en la que el género cumple un papel preponderante. Para ello, se revisa una selección de textos que, en las dos últimas décadas, han analizado el dispositivo de deportación y el dispositivo antitrata en Europa, Estados Unidos y América del Sur, desde una perspectiva de género. Esta bibliografía corrobora la existencia de una economía generizada de la deportabilidad, generadora de sufrimiento social que marca, en distinto modo y grado, la presencia (in)migrante en el orden nacional.
Article Details
(c) 2023
Andrijasevic, Rutvica. Migration, agency and citizenship in sex trafficking. Londres: Palgrave Macmillan, 2010.
Andrijasevic, Rutvica y Mai, Nicola. «Editorial: Trafficking (in) representations: Understanding the recurring appeal of victimhood and slavery in neoliberal times». Anti-Trafficking Review, n.º 7 (septiembre de 2016), p. 1-10. DOI: doi.org/10.14197/atr.20121771 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.antitraffickingreview.org/index.php/atrjournal/article/view/197/184
Baker, Beth y Marchevsky, Alejandra «Gendering deportation, policy violence, and Latino/a family precarity». Latino Studies, vol. 17, n.º 2 (junio de 2019), p. 207-224. DOI: doi.org/10.1057/s41276-019-00176-0 (en línea) [Fecha de consulta: 17.02.2023] https://link.springer.com/article/10.1057/s41276-019-00176-0
Bibler Coutin, Susan. «Deportation Studies: Origins, themes, and directions». Journal of Ethnic and Migration Studies, vol. 41, n.º 4 (marzo de 2015), p. 671-681. DOI: http://dx.doi.org/10.1080/1369183X.2014.957175 (en línea) [Fecha de consulta: 14.02.2023] https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1369183X.2014.957175
Brennan, Denise. Life interrupted: Trafficking into forced labor in the United States. Durham: Duke University Press, 2014.
Butler, Judith. «Performative acts and gender constitution: An essay in phenomenology and feminist theory». Theatre Journal, vol. 40, n.º 4 (diciembre de 1988), p. 519-531 (en línea) https://www.jstor.org/stable/3207893
Butler, Judith. Gender trouble. Feminism and the subversion of identity. Nueva York: Routledge, 1999.
Carpenter, Jan. «The gender of control. Violence against women on the United States-Mexico border», en: Pickering, Sharon y Weber, Leanne (eds.). Borders, mobility and technologies of control. Dordrecht: Springer, 2006, p. 167-178.
Chapkis, Wendy. «Trafficking, migration, and the law: Protecting innocents, punishing immigrants». Gender and Society, vol. 17, n.º 6 (diciembre de 2003), p. 923-937. DOI: https://doi.org/10.1177/0891243203257477 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0891243203257477
Cojocaru, Claudia. «My experience is mine to tell: Challenging the abolitionist victimhood framework». Anti-Trafficking Review nº 7 (septiembre de 2016), p. 12-38. DOI: doi.org/10.14197/atr.20121772 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.antitraffickingreview.org/index.php/atrjournal/article/view/198
Collier, Megan y Daniel, Meghan. «The production of trans illegality: Cisnormativity in the U.S. immigration system». Sociology Compass, vol. 13, n.º 4 (abril de 2019), p. 1-15. DOI: doi.org/10.1111/soc4.12666 (en línea) [Fecha de consulta: 17.02.2023] https://compass.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/soc4.12666
De Genova, Nicholas. «The deportation regime: Sovereignty, space, and the freedom of movement. Theoretical overview», en: De Genova, Nicholas y Peutz, Nathalie (eds.). The deportation regime: Sovereignty, space, and the freedom of movement. Durham: Duke University Press, 2010, p. 33-65.
De Genova, Nicholas. «Detention, deportation, and waiting: Toward a theory of migrant detainability». Gender a výzkum / Gender and Research, vol. 20, n.º 1 (marzo de 2019), p. 92-104. DOI: doi.org/10.13060/25706578.2019.20.1.464 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://genderonline.cz/artkey/gav-201901-0005_detention-deportation-and-waiting-toward-a-theory-of-migrant-detainability.php
Domenech, Eduardo. «Las políticas de migración en Sudamérica: Elementos para el análisis crítico del control migratorio y fronterizo». Terceiro Milênio: Revista Crítica de Sociologia e Política, vol. 8, n.º 1 (enero de 2017), p. 19-48. (En línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://revistaterceiromilenio.uenf.br/index.php/rtm/article/view/2
Domenech, Eduardo y Dias, Gustavo. «Regimes de fronteira e “ilegalidade” migrante na América Latina e Caribe». Sociologia, vol. 22, n.º 55 (septiembre-diciembre de 2020), p. 40-73. DOI: doi.org/10.1590/15174522-108928 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://seer.ufrgs.br/index.php/sociologias/article/view/15174522-108928
Dreby, Joana. «The burden of deportation on children in Mexican immigrant families». Journal of Marriage and Family, vol. 74, n.° 4 (julio de 2012), p. 829-845. DOI: doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.00989.x (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1741-3737.2012.00989.x
Duvell, Franck. «The globalization of migration control». Open Democracy, (junio de 2003) (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.opendemocracy.net/en/globalisation-of-migration-control/.
Farris, Sara R. In the name of women’s rights. The rise of femonationalism. Durham: Duke University Press, 2017.
Fehrenbacher, Anne; Musto, Jennifer; Hoefinger, Heidi; Mai, Nicola; Macioti, P.G.; Giametta, Calogero y Bennachie, Calum. «Transgender people and human trafficking: Intersectional exclusion of transgender migrants and people of color from anti-trafficking protection in the United States». Journal of Human Trafficking, vol. 6, n.º 2 (febrero de 2020), p. 182-194. DOI: doi.org/10.1080/23322705.2020.1690116 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23322705.2020.1690116
Fernández Bessa, Cristina. «La brecha de género en el dispositivo de deportación en España». Revista CIDOB d’Afers Internacionals, n.º 122 (septiembre de 2019), p. 85-109. DOI: doi.org/10.24241/rcai.2019.122.2.85 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.cidob.org/es/articulos/revista_cidob_d_afers_internacionals/122/la_brecha_de_genero_en_el_dispositivo_de_deportacion_en_espana
Flick, Uwe. Introducción a la investigación cualitativa. Madrid: Ediciones Morata, 2004.
Foucault, Michel. Saber y verdad. Madrid: La Piqueta, 1985.
Gil Araujo, Sandra. «Muros alrededor de “El Muro”. Prácticas y discursos en torno a la inmigración en el proceso de construcción de la política migratoria comunitaria», en: Martin Palomo, María Teresa; Miranda López, María Jesús y Vega Solís, Cristina (eds.). Delitos y fronteras. Mujeres extranjeras en prisión. Madrid: Universidad Complutense de Madrid, 2005, p. 113-137.
Gil Araujo, Sandra. «Reinventing Europe’s borders: Delocalization and externalization of EU migration control through the involvement of third countries», en: Baumann, Mechthild; Lorenz, Astrid y Rosenow, Kerstin (eds.). Crossing and controlling borders - immigration policies and their impact on migrants' journeys. Leverkusen Opladen: Budrich Unipress, 2011, p. 21-44.
Gil Araujo, Sandra. «Presencia (in)migrante, identidad nacional y democracia sexual en Europa». Papeles del CEIC, vol. 1, (marzo de 2022), p. 1-11. DOI: doi.org/10.1387/pceic.23407 (en línea) [Fecha de consulta: 16.02.2023] https://ojs.ehu.eus/index.php/papelesCEIC/article/view/23407
Glaser, Barney y Strauss, Anselm. The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Nueva York: Aldine, 1967.
Golash-Boza, Tanya. «The parallels between mass incarceration and mass deportation: An intersectional analysis of state repression». Journal of World Systems Research, vol. 22, n.º 2 (agosto de 2016), p. 484-509. DOI: doi.org/10.5195/jwsr.2016.616 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] http://jwsr.pitt.edu/ojs/jwsr/article/view/616
Golash-Boza, Tanya y Hondagneu-Sotelo, Pierrette. «Latino immigrant men and the deportation crisis: A gendered racial removal program». Latino Studies, n.º 11 (septiembre de 2013), p. 271-292. DOI: doi.org/10.1057/lst.2013.14 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://link.springer.com/article/10.1057/lst.2013.14
Golash-Boza, Tanya y Ceciliano-Navarro, Yajaira. «Life after deportation». Contexts, vol. 18, n.º 2 (mayo de 2019), p. 30-35. DOI: doi.org/10.1177/1536504219854715 (en línea) [Fecha de consulta: 17.02.2023] https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1536504219854715
Guirao Goris, Silamani J. Adolf. «Utilidad y tipos de revisión de literatura». ENE, Revista de Enfermería, vol. 9, n.º 2 (agosto de 2015) (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] http://ene-enfermeria.org/ojs/index.php/ENE/article/view/495/guirao
Gutiérrez Gómez, Jessica. «De víctimas de trata a madres entregadoras. Cuando la expectativa de rol esperado conduce a la sospecha del delito», en: Magliano, María José (comp.). Entre márgenes, intersticios e intersecciones: Diálogos posibles y desafíos pendientes entre género y migraciones. Córdoba: Editorial Teseo, 2018, p. 283-314.
Herrera, Gioconda; Berg, Ulla y Pérez-Martínez, Lucía. «La producción del deportado: Trayectorias de ilegalización de varones migrantes indígenas y retorno forzado a Ecuador», en: Domenech, Eduardo; Herrera, Gioconda y Rivera Sánchez, Liliana (comps.). Movilidades, control fronterizo y luchas migrantes. México: Siglo XXI Editores/CLACSO, 2022, p. 204-235.
Hess, Sabine. «How gendered is the European migration regime? A feminist analysis of the anti-trafficking apparatus». Ethnologia Europaea. Journal of European Ethnology, vol. 42, n.º 2 (junio de 2012), p. 51-68. DOI: doi.org/10.16995/ee.1097 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://ee.openlibhums.org/article/id/1097/
Hofmann, Susanne y Pınar Şenoğuz, Hatice. «Introduction to the special issue Gender and violence in contexts of migration and displacement». Gender(ed) Thoughts, n.º 1 (2018), p. 1-7. DOI: doi.org/10.3249/2509-8179-gtg-4 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://publications.goettingen-research-online.de/handle/2/92861?cs=chicago
Holzberg, Billy; Madörin, Anouk y Pfeifer, Michelle. «The sexual politics of border control: An introduction». Ethnic and Racial Studies, vol. 44, n.º 9 (mayo de 2021), p. 1.485-1-506. DOI: doi.org/10.1080/01419870.2021.1892791 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01419870.2021.1892791
Jaramillo, Verónica y Rosas, Carolina. «Sabrina sin DNI. Migrantes transgénero y control migratorio en Argentina», en: Galaz, Catherine; Stang, Fernanda y Lara, Antonia (eds.). El cruce polifónico de fronteras: Violencias y resistencias de personas migrantes LGTBI+ en Chile. Santiago: Aún creemos en los sueños/Le Monde Diplomatique, 2022, p. 43-49.
Jarrin, Adriana. Deportados de España: Deportabilidad, expulsión y reasentamiento en origen de los inmigrantes ecuatorianos deportados de España. Tesis de doctorado en Antropología, Universidad Autónoma de Barcelona, 2018.
Kapur, Ratna. «Cross-border movements and the law: Renegotiating the boundaries of difference», en: Kempadoo, Kamala (ed.). Trafficking and prostitution reconsidered. New perspectives on sex work, migration, and human rights. Boulder: Paradigm Publishers, 2012, p. 25-42.
Kempadoo, Kamala. «Introduction. Abolitionism, criminal justice, and transnational feminism. Twenty-first-century perspectives on human trafficking», en: Kempadoo, Kamala (ed.). Trafficking and prostitution reconsidered. New perspectives on sex work, migration, and human rights. Boulder: Paradigm Publishers, 2012, p. vii-xlii.
Lander, Edgardo (comp.). La colonialidad del saber: Eurocentrismo y ciencias sociales. Perspectivas comparadas. Buenos Aires: CLACSO, 2000.
López Acle Delgado, Adriana. La deportación de mexicanos desde Estados Unidos: Acción gubernamental y social en Tijuana, Baja California. Tesis de maestría en Desarrollo Regional, El Colegio de la Frontera Norte, 2012.
Luibhéid, Eithne y Cantú, Lionel (eds.). Queer migrations: Sexuality, US citizenship, and border crossings. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2005.
Luibhéid, Eithne y Chávez, Karma (eds.). Queer and trans migrations: Dynamics of illegalization, detention, and deportation. Champaign: University of Illinois Press, 2020.
Magliano, María José y Clavijo, Janneth. «La OIM como trafficking solver para la región sudamericana: Sentidos de las nuevas estrategias de control migratorio», en: Karasik, Gabriela (coord.). Migraciones internacionales. Reflexiones y estudios sobre la movilidad territorial contemporánea. Buenos Aires: CICCUS Ediciones, 2013, p. 129-148.
Mai, Nicola; Macioti, Paola G.; Bennachie, Calum; Fehrenbacher, Anne E.; Giametta, Calogero; Hoefinger, Heidi y Musto Jennifer. «Migration, sex work and trafficking: The racialized bordering politics of sexual humanitarianism». Ethnic and Racial Studies, vol. 44, n.º 9 (marzo de 2021), p. 1.607-1.628. DOI: doi.org/10.1080/01419870.2021.1892790 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01419870.2021.1892790
Mallimaci Barral, Ana Inés. «Estudios migratorios y perspectiva de género. Apuntes para una discusión sobre la relación entre los géneros y las migraciones». Revista Estudios Digital, n.º 22 (invierno de 2009). (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.academia.edu/512935/Mallimaci_Barral_2009_Estudios_migratorios_y_perspectiva_de_g%C3%A9nero_Apuntes_para_una_discusi%C3%B3n_sobre_la_relaci%C3%B3n_entre_los_g%C3%A9neros_y_las_migraciones_Revista_Estudios_digital_No22_CEA_C%C3%B3rdoba
Menjívar, Cecilia y Abrego, Lesly J. «Legal violence: Immigration law and the lives of Central American immigrants». American Journal of Sociology, vol. 117, n.º 5 (marzo de 2012), p. 1.380-1.421. DOI: doi.org/10.1086/663575 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.journals.uchicago.edu/doi/epdf/10.1086/663575
Menjívar, Cecilia; Gómez Cervantes, Andrea y Alvord, Daniel. «The expansion of “crimmigration,” mass detention, and deportation». Sociology Compass, vol. 12, n.º 4 (marzo de 2018), p. 1-15. DOI: doi.org/10.1111/soc4.12573 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://compass.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/soc4.12573
Paasche, Erlend; Skilbrei, May-Len y Plambech, Sine. «Vulnerable here or there? Examining the vulnerability of victims of human trafficking before and after return». Anti-Trafficking Review, n.º 10 (abril de 2018), p. 34-51. DOI: doi.org/10.14197/atr.201218103 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.antitraffickingreview.org/index.php/atrjournal/article/view/320
Parella, Sònia; Petroff, Alisa; Speroni, Thales y Piqueras, Clara. «Sufrimiento social y migraciones de retorno: una propuesta conceptual». Apuntes. Revista de Ciencias Sociales, vol. 46, n.º 84 (enero-junio de 2019), p. 37-63. DOI: doi.org/10.21678/apuntes.84.1013 (en línea) [Fecha de consulta: 15.02.2023] http://revistas.up.edu.pe/index.php/apuntes/article/view/1013
Piscitelli, Adriana y Lowenkron, Laura. «Categorias em movimento: A gestão de vítimas do tráfico de pessoas na Espanha e no Brasil». Ciencia e Cultura, vol. 67, n.º 2 (junio de 2015), p. 35-39. DOI: doi.org/10.21800/2317-66602015000200012 (en línea) [Fecha de consulta 25.09.2022] http://dx.doi.org/10.21800/2317-66602015000200012
Piscitelli Adriana y Vasconcelos, Marcia. «Apresentação. Dossiê: Gênero no tráfico de pessoas» Cadernos Pagu, n.° 31 (julio-diciembre de 2008) p. 9-28. DOI: doi.org/10.1590/S0104-83332008000200002 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.scielo.br/j/cpa/a/8W5LS7nxTr5CXN5PqBCHK6S/
Plambech, Sine. Points of departure. Migration control and anti-trafficking in the lives of Nigerian sex worker migrants after deportation from Europe. Tesis de doctorado en Antropología, University of Copenhagen y Danish Institute for International Studies (DIIS), 2014.
Rosas, Carolina y Gil Araujo, Sandra. «Régimen generizado de control migratorio y fronteras. La producción de expulsabilidad en Argentina (2010-2020)». Estudios Fronterizos, vol. 23 (octubre de 2022), s/p. DOI: https://doi.org/10.21670/ref.2220104 (en línea) [Fecha de consulta: 15.02.2023] https://ref.uabc.mx/ojs/index.php/ref/article/view/1051
Ruiz Muriel, Martha Cecilia y Álvarez Velasco, Soledad. «Excluir para proteger: la guerra contra la trata de personas y el tráfico de migrantes y las nuevas lógicas de control migratorio en Ecuador". Estudios Sociológicos, vol. 37, n.º 111 (julio de 2019), p. 689-725. DOI: doi.org/10.24201/es.2019v37n111.1686 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://estudiossociologicos.colmex.mx/index.php/es/article/view/1686
Sayad, Abdelmalek. «Estado, nación e inmigración. El orden nacional ante el desafío de la inmigración». Apuntes de Investigación, n.º 13 (2008), p. 101-116. (En línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.apuntescecyp.com.ar/index.php/apuntes/article/view/122
Scott, Joan. «Gender: A useful category of historical analysis». American Historical Review, n.º 91, (1986), p. 1.053-1.075.
Sharma, Nandita. «Anti-trafficking rhetoric and the making of a global apartheid». NWSA Journal, vol. 17, n.º 3 (otoño de 2005), p. 88-111 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.muse.jhu.edu/article/189422
Ticktin, Miriam. «Sexual violence as the language of border control: Where French feminist and anti-immigrant rhetoric meet». Signs: Journal of Women in Culture and Society, vol. 33, n.º 4 (verano de 2008), p. 863-889. DOI: doi.org/10.1086/528851 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/528851
Ticktin, Miriam. «Thinking beyond humanitarian borders». Social Research, vol. 83, n.º 2 (verano de 2016), p. 255-271 (en línea) [Fecha de consulta: 17.02.2023] http://www.jstor.org/stable/44282188
Vartabedian, Julieta. «Migraciones trans: travestis brasileñas migrantes trabajadoras del sexo en Europa». Cadernos Pagu, n.° 42 (enero-junio de 2014), p. 275-312. DOI: doi.org/10.1590/0104-8333201400420275 (en línea) [Fecha de consulta: 25.09.2022] https://www.scielo.br/j/cpa/a/DvS9RNqFscSvk85JtKcnfpy/?lang=es
Articles similars
- Roberta Zavoretti, Ciudades chinas: ¿Un "escenario de riesgo"?: desigualdad, malestar social y la política del esencialismo cultural , Revista CIDOB d'afers internacionals: Núm. 89-90 Asia en desarrollo: escenarios de riesgos y oportunidades
- Seán Golden, La percepción del riesgo: una visión desde China , Revista CIDOB d'afers internacionals: Núm. 89-90 Asia en desarrollo: escenarios de riesgos y oportunidades
- , Selección bibliográfica del fondo documental sobre cooperación internacional y desarrollo , Revista CIDOB d'afers internacionals: 1998: Núm.: 40 - 41 Cooperación internacional y desarrollo
- , Selección bibliográfica del fondo documental sobre conflictos en África , Revista CIDOB d'afers internacionals: 2009: Núm.: 87 Procesos de reconciliación posbélica en África Subsahariana
- Laurent Berger, Conflictos poscoloniales en el Reino Antankaraña del norte de Madagascar , Revista CIDOB d'afers internacionals: 2009: Núm.: 87 Procesos de reconciliación posbélica en África Subsahariana
- Pablo Antonio Fernández Sánchez, El papel de Europa en el mantenimiento de la paz y la seguridad internacionales , Revista CIDOB d'afers internacionals: 1998: Núm.: 42
- Rhys Jenkins, El impacto de la China en América Latina , Revista CIDOB d'afers internacionals: 2009: Núm.: 85-86 Los retos de América Latina en un mundo en cambio
- Xabier Deop Madinabeitia, La participación de las minorías nacionales en la vida política de los estados europeos: una variedad de modelos jurídicos , Revista CIDOB d'afers internacionals: 1998: Núm.: 42
- Diego Sánchez Ancochea, El modelo económico en América Latina desde los años noventa hasta la Gran Crisis: ¿un modelo razonable o un fracaso liberal? , Revista CIDOB d'afers internacionals: 2009: Núm.: 85-86 Los retos de América Latina en un mundo en cambio
- Ricardo Ffrench-Davis, Políticas macroeconómicas para el desarrollo en América Latina , Revista CIDOB d'afers internacionals: 2009: Núm.: 85-86 Los retos de América Latina en un mundo en cambio
<< < 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 > >>
També podeu iniciar una cerca avançada per similitud per a aquest article.