Velocitat d'elocució i durada de les pauses en la lectura d'un conte en llengua basca

Main Article Content

Aitor Iglesias
Aintzane Etxebarria
Juan Abasolo
Ariane Ensunza

La prosòdia és clau en la lectura en veu alta. Aquest estudi analitza la velocitat d’elocució i les pauses en la lectura d’un conte en basc, amb l’objectiu d’identificar diferències segons el gènere i la llengua materna. Les dades es van recollir a l’Irakurlab, el laboratori de lectura de la Universitat del País Basc, a partir de 151 joves bilingües (110 dones i 41 homes) d’entre 18 i 22 anys, dels quals 114 tenen el castellà i 37 l’eusquera com a primera llengua. Les dades es van etiquetar amb Praat i es van analitzar amb R. Els resultats mostren diferències estadísticament significatives en la velocitat d’articulació segons el gènere, amb els homes articulant més ràpidament. Es conclou que la velocitat d’articulació és un component essencial a treballar per al desenvolupament de la competència prosòdica en la lectura.

Paraules clau
prosòdia, habilitat lectora, pauses, didàctica, llengua basca

Article Details

Com citar
Iglesias, Aitor et al. «Velocitat d’elocució i durada de les pauses en la lectura d’un conte en llengua basca». Estudios de fonética experimental, 2025, vol.VOL 34, p. 193-06, http://raco.cat/index.php/EFE/article/view/980000003468.
Referències

Abarzuá, R., Caradeux, M., Jeria, P., Viano, M., & Zamorano, M. (2005). Diseño y aplicación de tareas para evaluar velocidad y ritmo, como componentes de la fluidez, en niños preescolares entre los 4 años 0 meses y 5 años 11 meses de edad [Bachelor’s seminar, Universidad de Chile]. Repositorio Académico de la Universidad de Chile. https://repositorio.uchile.cl/handle/2250/110629

Amir, O., & Grinfeld, D. (2011). Articulation rate in childhood and adolescence: Hebrew speakers. Language and Speech, 54(2), 225–240. https://doi.org/10.1177/0023830910397496

Arantes, P., Eriksson, A., & Lima, V. G. (2018). Minimum sample length for the estimation of long-term speaking rate. In K. Klessa, J. Bachan, A. Wagner, M. Karpiński, & D. Śledziński (Eds.), Proceedings of the 9th International Conference on Speech Prosody (Poznań, Poland, June 13–16, 2018) (pp. 661–665). International Speech Communication Association. https://doi.org/10.21437/SpeechProsody.2018-134

Argandoña, R., Hernández, C., López, P., Ramos, C., & Segovia, D. (2006). Comparación de los parámetros de velocidad y ritmo entre preescolares con y sin disfluencia [Bachelor’s seminar, Universidad de Chile]. Repositorio Académico de la Universidad de Chile. https://repositorio.uchile.cl/handle/2250/110639

Aurrekoetxea, G. (1986). Zenbait akats fonetiko dela eta. ELE, 1, 9–25.

Badihardugu Euskara Elkartea. (2023). Euskal Herriko Ahotsak: Archive of Basque oral heritage and dialects [Website]. https://ahotsak.eus

Benjamin, R. G., & Schwanenflugel, P. J. (2010). Text complexity and oral reading prosody in young readers: The role of genre, semantic features, and source. Reading and Writing, 23(1), 57–77.

Biemans, M. (2000). Gender variation in voice quality [Doctoral dissertation, LOT Dissertation Series, No. 38; Open access PDF]. LOT Publications.

Boersma, P., & Weenink, D. (1992–2023). Praat: Doing phonetics by computer (Version 6.4.01) [Computer software]. http://www.praat.org/

Bradlow, A. R., Kim, M., & Blasingame, M. (2017). Language-independent talker-specificity in first-language and second-language speech production by bilingual talkers: L1 speaking rate predicts L2 speaking rate. Journal of the Acoustical Society of America, 141(2), 886–899. https://doi.org/10.1121/1.4976044

Castro, Y., & Manrique, Y. (2013). Perfil de la fluidez del habla en niños de 5 y 6 años instituciones educativas estatales de tres distritos de Lima [Master’s thesis, Pontificia Universidad Católica del Perú]. http://hdl.handle.net/20.500.12404/5038

Cid, M., & Céspedes, M. (2008). Rasgos de simplificación en el habla rural de dos localidades de Chile: descripción fonotáctica y discursiva. Literatura y Lingüística, 25, 221–248.

Cremades, E. (2016). El tempo como factor discriminante en el análisis forense del habla: análisis descriptivo en hablantes bilingües (catalán-español). Estudios Interlingüísticos, 4, 13–35.

Dailey, K., Amir, O., & Yairi, E. (1999). A longitudinal investigation of speaking rate in preschool children who stutter. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 42(6), 1367–1377. https://doi.org/10.1044/jslhr.4206.1367

De Oliveira, V., & Furquim, C. (2008). Perfil evolutivo da fluência da fala de falantes do Português. Pró-Fono Revista de Atualização Científica, 20(1), 7–12. https://doi.org/10.1590/S0104-56872008000100002

Dos Santos, S., & Zazo, K. (2008). Influência da velocidade articulatória e da intensidade na inteligibilidade de fala. Pró-Fono Revista de Atualização Científica, 20(2), 87–92. https://doi.org/10.1590/S0104-56872008000200003

Etxebarria, A., & Eguskiza, N. (2018). Bariazioa esaldien intonazioan. UPV/EHU.

Etxebarria, A., Gaminde, I., Garay, U., & Romero, A. (2011). Prosodiaren garrantzia kortesia erlazioetan. Euskalingua, 18, 13–21.

Etxebarria, A., Gaminde, I., Romero, A., & Iglesias, A. (2016). Desarrollo de la competencia prosódica en la lectura en voz alta: importancia de las pausas. OCNOS: Revista de Estudios sobre Lectura, 15, 110–118. https://doi.org/10.18239/ocnos_2016.15.2.1047

Fiszbein, H., & Mendes, L. (2009). Velocidade de fala em crianças com e sem transtorno fonológico. Pró-Fono Revista de Atualização Científica, 21(1), 19–24. https://doi.org/10.1590/S0104-56872009000100004

Flipsen, P. (2003). Articulation rate and speech-sound normalization failure. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 46(3), 724–737. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2003/058)

Gaminde, I. (1993). Irakurmena eta euskal fonologiaren arazo batzuk. Tantak, 7, 121–127.

Gaminde, I. (2010). Bizkaiko Gazteen Prosodiaz: Euskaraz eta Gaztelaniaz. Mendebalde Kultura Alkartea; Bizkaiko Foru Aldundia.

Gaminde, I., Aurrekoetxea, G., Etxebarria, A., Garay, U., & Romero, A. (2014). Ahoskera lantzeko argibideak eta jarduerak. Laguntzarako materiala: teoria eta praktika. UPV/EHU.

Gaminde, I., Etxebarria, A., Garay, U., & Romero, A. (2013). La competencia prosódica en la lectura en voz alta: análisis de los aspectos rítmicos. Onomazein, 27, 1–14.

Gaminde, I., & Goikoetxea, U. (2005). Irakurketa ozena ebaluatzeko irizpideak Bizkaian. Mendebalde Kultura Alkartea.

Gaminde, I., Olalde, A., Etxebarria, A., Eguskiza, N., & Gaminde, U. (2017). Hizkuntza Aldakortasuna Larrabetzun. Larrabetzuko Udala.

Gaminde, I., Romero, A., & Legarra, H. (2012). Gramatika eta hizkuntza bariazioa Bermeon. Bermeoko Udala.

Gil, J. (2007). Fonética para profesores de español: de la teoría a la práctica. Arco/Libros.

Goldman, J. P., & Schwab, S. (2014). EasyAlign Spanish: An (semi-)automatic segmentation tool under Praat. In Y. Congosto, M. L. Montero, & A. Salvador (Eds.), Fonética experimental, educación superior e investigación (Vol. 1: Fonética y fonología, pp. 629–640). Arco/Libros.

Gósy, M. (1991). Temporal factors in speech: A collection of papers. Research Institute for Linguistics, Hungarian Academy of Sciences.

Grosjean, F., & Deschamps, A. (1975). Analyse contrastive des variables temporelles de l'anglais et du français: vitesse de parole et variables composantes, phénomènes d'hésitation. Phonetica, 31, 144–184. https://doi.org/10.1159/000259667

Grosjean, F. (1980). Spoken word recognition processes and the gating paradigm. Perception & Psychophysics, 28(4), 267–283. https://doi.org/10.3758/BF03204386

Holliman, A. J., Wood, C., & Sheehy, K. (2010). Does speech rhythm sensitivity predict children's reading ability 1 year later? Journal of Educational Psychology, 102(2), 356–366. https://doi.org/10.1037/a0018049

Hualde, J. I. (2011). Hitz-mailako prosodiaren azterketa eta tipologia: zenbait ondorio euskararen hezkuntzarako. In G. Aurrekoetxea & I. Gaminde (Eds.), Prosodiaz eta Hezkuntzaz I. Jardunaldiak / I. Jornadas sobre Prosodia y Educación. UPV/EHU.

Jacewicz, E., Fox, R. A., O’Neill, C., & Salmons, J. (2009). Articulation rate across dialect, age, and gender. Language, Variation and Change, 21(2), 233–256. https://doi.org/10.1017/S0954394509990093

Kitzen, K. R. (2001). Prosodic sensitivity, morphological ability, and reading ability in young adults with and without childhood histories of reading difficulty. Dissertation Abstracts International: A, Humanities and Social Sciences, 62(2-A), 460.

Künzel, H. J. (1997). Some general phonetic and forensic aspects of speaking tempo. Forensic Linguistics, 4(1), 48–83. https://doi.org/10.1558/ijsll.v4i1.48

Laver, J. (1994). Principles of phonetics. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139166621

Lee, A., & Doherty, R. (2017). Speaking rate and articulation rate of native speakers of Irish English. Speech, Language and Hearing, 20(4), 206–211. https://doi.org/10.1080/2050571X.2017.1290337

Llisterri, J. (2023). Els correlats articulatoris, acústics i perceptius dels elements suprasegmentals [Website]. https://joaquimllisterri.cat/phonetics/fon_prosod/suprasegmentales_general.html

Mahr, T. (2020). Readtextgrid: Read in a ‘Praat’ ‘TextGrid’ file [Manual]. https://cran.r-project.org/package=readtextgrid

Mannel, R. (2007). Introduction to prosody theories and models. Macquarie University.

Martínez, H., & Rojas, D. (2011). Prosodia y emociones: datos acústicos, velocidad del habla y percepción de un corpus actuado. Lengua y Habla, 15, 59–72.

[MCERL] Ministerio de Educación, Cultura y Deporte, Subdirección General de Cooperación Internacional (2002). Marco común europeo de referencia para las lenguas: aprendizaje, enseñanza, evaluación. Secretaría General Técnica del MECD; Anaya.

Miller, J., & Schwanenflugel, P. J. (2008). A longitudinal study of the development of reading prosody as a dimension of oral reading fluency in early elementary school children. Reading Research Quarterly, 43(4), 336–354. https://doi.org/10.1598/RRQ.43.4.2

Miller, J., Grosjean, F., & Lomanto, C. (1984). Articulation rate and its variability in spontaneous speech: A reanalysis and some implications. Phonetica, 41(4), 215–225. https://doi.org/10.1159/000261728

Pires, V., Konsen, J., & Bolli, H. (2015). Aspectos da fluência da fala em crianças com e sem desvio fonológico evolutivo. Revista CEFAC, 17(1), 9–16. https://doi.org/10.1590/s1516-18462011005000063

Quené, H. (2008). Multilevel modeling of between-speaker and within-speaker variation in spontaneous speech tempo. Journal of the Acoustical Society of America, 123(2), 1104–1113. https://doi.org/10.1121/1.2821762

R Core Team. (2023). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/

Rasinski, T. V., Rikli, A., & Johnston, S. (2009). Reading fluency: More than automaticity? More than a concern for the primary grades? Literacy Research and Instruction, 48(4), 350–361. https://doi.org/10.1080/19388070802468715

Rodero, E. (2015). Influence of speech rate and information density on recognition: The moderate dynamic mechanism. Media Psychology, 19(2), 224–242. https://doi.org/10.1080/15213269.2014.1002942

Rojas, D., Román, D., Quezada & C., Pino, J. (2019). Velocidad del habla en niños de Santiago de Chile: Una comparación entre tres niveles etarios. Lengua y Habla, 23, 286–298.

Romito, L., Lio, R., & Galatà, V. (2007). Fluency articulation and speech rate as new parameters in the speaker recognition. In M. González González, E. Fernández Rei, & B. González Rei (Eds.), III Congreso Internacional de Fonética Experimental (pp. 537–549). Xunta de Galicia.

Saá, N. (2001). Lenguaje y hemisferio derecho. Cuadernos de Neurociencia, 25.

Santiago, F., & Mairano, P. (2022). Spaniards articulate faster than Mexicans: Temporal patterns in two varieties of Spanish. Spanish in Context, 19(2), 244–264. https://doi.org/10.1075/sic.20013.san

Schwab, S., & Avanzi, M. (2015). Regional variation and articulation rate in French. Journal of Phonetics, 48, 96–105. https://doi.org/10.1016/j.wocn.2014.10.009

Schwab, S., & Racine, I. (2013). Le débit lent des Suisses romands: Mythe ou réalité? Journal of French Language Studies, 23(2), 281–295. https://doi.org/10.1017/S095926951200021X

Schwab, S. (2007). Les variables temporelles dans la production et la perception de la parole [Doctoral dissertation, Université de Genève]. Archive ouverte UNIGE. https://doi.org/10.13097/archive-ouverte/unige:5216

Schwab, S. (2015). Las variables temporales en el español de Costa Rica y de España: Un estudio comparativo. Filología y Lingüística, 41(1), 127–139. https://doi.org/10.15517/rfl.v41i1.21193

Schwanenflugel, P. J, Hamilton, A. M, Wisenbaker, J. M, Kuhn, M. R, & Stahl, S. A. (2004). Becoming a fluent reader: Reading skill and prosodic features in the oral reading of young readers. Journal of Educational Psychology, 96(1), 119–129. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.1.119

Stipancic, K., Yunusova, Y., Berry, J., & Green, J. (2018). Minimally detectable change and minimal clinically important difference of a decline in sentence intelligibility and speaking rate for individuals with amyotrophic lateral sclerosis. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 61(11), 2757–2771. https://doi.org/10.1044/2018_JSLHR-S-17-0366

Tapia, M. (1996). Velocidad y ritmo en el español público de Chile y España [Unpublished master’s thesis]. Universidad de Concepción.

Trouvain, J. (2004). Tempo variation in speech production: Implications for speech synthesis [Unpublished doctoral dissertation]. Universität des Saarlandes.

Tumanova, V., Zebrowski, P., Throneburg, R., & Kulak, M. (2011). Articulation rate and its relationship to disfluency type, duration, and temperament in preschool children who stutter. Journal of Communication Disorders, 44(1), 116–129. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2010.09.001

Txillardegi (1986). Proposamen bat azentuari buruz. Euskera, 31, 341–348.

Veenendaal, N. J., Groen, M. A., & Verhoeven, L. (2014). The role of speech prosody and text reading prosody in children's reading comprehension. British Journal of Educational Psychology, 84(4), 521–536. https://doi.org/10.1111/bjep.12036

Verhoeven, J., De Pauw, G., & Kloots, H. (2004). Speech rate in a pluricentric language: A comparison between Dutch in Belgium and the Netherlands. Language and Speech, 47(3), 297–308. https://doi.org/10.1177/00238309040470030401

Walker, J., & Archivald, L. (2006). Articulation rate in preschool children: A 3-year longitudinal study. International Journal of Language & Communication Disorders, 41(5), 541–565. https://doi.org/10.1080/10428190500343043