“Esplendor reial” o fang traïdor? La imatge de l’era soviètica a Justificació de Dmitri Bykov
Article Sidebar
Main Article Content
L’objectiu d’aquest article és analitzar la imatge de l’època soviètica a Justificació de Dmitri Bikov, tot posant un èmfasi especial en el context de les cites que obren la novel·la. El text aborda el problema de la mitificació d’aquesta època, centrant-se en la influència de les narratives propagandístiques en la relació del protagonista amb la història del seu país i en la seva valoració del poder soviètic. Les referències intertextuals, presents a la novel·la, entre altres, a través de les cites inicials, posen de manifest la tendència de la societat russa a suportar passivament el patiment, a idolatrar el poder i a manifestar tant una paràlisi intel·lectual com una inacció pràctica. L’anàlisi de l’actitud del protagonista, profundament immers en el discurs ideològic, convida a reflexionar sobre la possibilitat de superar el trauma nacional. A la seva novel·la, Bikov desconstrueix el mite de l’URSS i encoratja a reflexionar sobre el seu impacte durador en la societat russa.
Article Details

Aquesta obra està sota una llicència internacional Creative Commons Reconeixement 4.0.
(c) Anna Humeniuk, 2025
Drets d'autor
L'autor/a que publica en aquesta revista està d'acord amb els termes següents:
a. L'autor/a conserva els drets d’autoria i atorga a la revista el dret de primera publicació de l’obra.
b. Els textos es difondran amb la llicència de Reconeixement de Creative Commons, la qual permet compartir l’obra amb tercers, sempre que en reconeguin l’autoria, la publicació inicial en aquesta revista i les condicions de la llicència.
Bachtin, Michał (1970), Problemy poetyki Dostojewskiego, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy (przeł. Modzelewska, Natalia, Проблемы поэтики Достоевского, Москва, 1963).
Bykow, Dmitrij (2015), Uniewinnienie, Poznań, Rebis (przekł. Rojewska-Olejarczuk, Ewa, Оправдание, Москва, 2001).
Davies, Norman (2010), Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków, Znak (tłum. Tabakowska Elżbieta, Europe: a history, Oxford, 1996).
Domańska, Ewa (2006), Historie niekonwencjonalne. Refleksja o przeszłości w nowej humanistyce, Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.
Duda, Katarzyna (2018), „Mitologia radziecka (beletrystyka i reportaż rosyjski XX i XXI wieku)”, Politeja, 4(55), 225-250. https://doi.org/10.12797/Politeja.15.2018.55.11
Kowalska, Martyna (2023), „«Wojny pamięci» w literaturze rosyjskiej: twórczość Siergieja Lebiediewa”, Politeja, 3(84), 151-162. ttps://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.84.12
Majer, Artur (2017), “Komuno wróć – re sentyment i jego konteksty”, w PRL-owskie re-sentymenty, Kisielewska, Alicja; Kostaszuk-Romanowska, Monika & Kisielewski, Andrzej (red.), Gdańsk, Wydawnictwo Naukowe Katedra, 363-378.
Massaka, Iwona (2001), Eurazjatyzm. Z dziejów rosyjskiego misjonizmu, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Miller, Jonathan (2022), For Dissident Writer, the Fight for Russia’s Future is Personal [online]. Cornell Chronicle, 14/04/2022 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://news.cornell.edu/stories/2022/04/dissident-writer-fight-russias-future-personal
Stryjakowska, Anna (2025), „Obraz neototalitarnej Rosji w powieści Кадавры Aleksieja Polarinowa”, Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze, 34(1), 1-18. https://doi.org/10.31261/RSL.2025.35.01
Thomson, Ewa (2000), Trubadurzy imperium. Literatura rosyjska i kolonializm, Kraków, Universitas (przekł. Sierszulska, Anna, Imperial Knowledge: Russian Literature and Colonialism, Westport, CT and London, 2002).
Wąsowicz, Magdalena (2016), „Historie alternatywne w literaturze polskiej: typologia, tematyka, funkcje”, Zagadnienia Rodzajów Literackich, 59(2), 118-135.
Zywert, Aleksandra (2015), „«Rosja śniegiem stoi». Motyw śniegu/lodu w twórczości Władimira Sorokina”, Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze, 25, 86-95.
Быков, Дмитрий, “Дмитрий Быков о своем романе «Оправдание»” [online]. TV Rain, 16/12/2017 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://tvrain.tv/lite/teleshow/sto_lektsij_s_dmitriem_bykovym/etot_roman_byl-453037/
Быков, Дмитрий, Оправдание [online]. Rulit.me, 2011 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://www.rulit.me/books/opravdanie-read-130886-75.html
Грани.ру, Песков: Быков и Ефремов отказались от встречи с Путиным [online]. 28/04/2011 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://graniru.org/Politics/Russia/Cabinet/m.188168.html
Гулюшкина, Яна (2018), „Историческая травма в современной литературе (на примере романа «Оправдание» Д. Быкова)”, Учёные записки Петрозаводского государственного университета, 1(170), 73-76. https://doi.org/10.15393/uchz.art.2018.12
Иваницкая, Елена, „Преступление и оправдание. Технотриллер или роман отчаяния?” [online]. Дружба Народов 7, 2001 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://magazines.gorky.media/druzhba/2001/7/prestuplenie-i-opravdanie.html
Пермяков, Алексей, «Запретить книгу невозможно»: из российских магазинов исчезли произведения Быкова* и Акунина [online]. Газета.ru, 05/12/2023 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://www.gazeta.ru/politics/2023/12/15/18013969.shtml?updated
Филимонов, Александр, Писателя Дмитрия Быкова в 2019 году отравили сотрудники ФСБ — те же самые, кто потом отравил Навального [online]. Meduza, 09/06/2021 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: <https://meduza.io/feature/2021/06/09/pisatelya-dmitriya-bykova-v-2019-godu-otravili-sotrudniki-fsb-te-zhe-samye-kto-potom-otravil-navalnogo>.
Ходорковский LIVE, БЫКОВ: А дальше что? Ютуб и блокировка. Война, протесты, надежда. Шульман, Собчак, Немцов [online]. YouTube, 25/12/2024 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://www.youtube.com/watch?v=G5-kh-gkvfo&t=2653s
Юзефович, Галина (2024), Оружие слабых. Книжная цензура и практики сопротивления в современной России [online]. Carnegie Politika, 18/07/2024 [Dostęp: 21/03/2025]. Dostępny w: https://storage.googleapis.com/crng/knizhnaya-cenzura.html
Юртова, Кристина, Дмитрий Быков из США: ‘За границей жить спокойнее, но я вернусь в Россию, не сомневайтесь!’ [online]. StarHit, 19/05/2022 [Dostęp: 12/07/2025]. Dostępny w: https://www.starhit.ru/novosti/dmitriy-byikov-iz-ssha-za-granitsey-jit-spokoynee-no-ya-vernus-v-rossiyu-ne-somnevaytes-275532/